Tekne ve Gemi İnşaatı Sigortası (Builders' Risk)
Kuru havuz/çekek sahası, atölye ve rıhtımda yürütülen inşa, tadilat (conversion) ve büyük onarım süreçlerinde, gövde, makine ve teçhizatın ani ve beklenmedik fiziksel hasarına karşı teminat sağlayan mühendislik/deniz sigortasıdır.
Builders' Risk Nedir ve Amacı Nedir?
Tekne ve Gemi İnşaatı Sigortası, geminin yapımına başlandığı andan (blok imalat) teslim edildiği ana (delivery) kadar geçen süre zarfındaki tüm fiziksel riskleri "All Risks" esasıyla güvence altına alır.
Temel Kapsam İçeriği
Kapsam, blok imalat, montaj, donatım, suya indirme (launching), tecrübe seyri (sea trials) ve istenirse teslim seyri aşamalarını kapsar. Tipik hasarlar: Yangın, fırtına, çekek/rıhtım kazaları ve yüklenici hatalarıdır.
Amaç: İnşa projesinin zaman–bütçe–kapsam üçlüsünü koruyarak, fiziksel hasarların nakit akışı ve teslim planı üzerindeki etkisini minimize etmektir.
Kimler İçin Uygundur?
Gemi inşa, tadilat ve büyük onarım projelerini yürüten tüm kurumlar için kritik öneme sahiptir:
- Tersaneler: Gemi/ticari tekne, yat ve mega yat üreticileri.
- Tadilat Projeleri: Konversiyon (uzatma, LNG/hibrit dönüşümü) ve major refit projeleri yürüten işletmeler.
- İmalatçılar: Kompozit/alüminyum/çelik gövde imalatçıları ve alt yüklenici konsorsiyumları.
- Finansal Yapılar: Proje finansmanı içeren projelerin ana yüklenicileri.
Kapsamın Ana Bileşenleri ve Genişletmeler
1) Fiziksel Hasar (All Risks)
- Yangın, patlama, fırtına, sel, deprem ve yıldırım gibi doğal afetler.
- Çarpma/çatışma, rıhtım kazaları, lifting–vinç operasyonlarında düşme/çarpmalar.
- Yüklenici hatası sonucu meydana gelen ani ve beklenmedik sonuç hasarlar.
2) İnşaat ve Deniz Aşamaları
- Blok İmalat & Montaj: Kaynak, kesme ve taşıma sırasında oluşabilecek hasarlar.
- Suya İndirme (Launch/Float-out): Kızak, kaydırma ve travel lift riskleri.
- Tecrübe Seyri (Sea Trials): Limitli rota–hava şartında çekme, hız ve makine testleri.
- Opsiyonel: Delivery Voyage/Teslim Seyri ve Makinelerde Dahili Arıza (MDA) teminatları.
3) Mali Sorumluluk ve Gecikme (Opsiyonel Modüller)
- Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk (TPL): İnşaat faaliyetinden kaynaklı bedeni/maddi zarar talepleri.
- Enkaz Kaldırma & Ani Kirlilik: Otorite talebi ve yakıt/yağ sızıntısı sonucu acil temizlik giderleri (sınırlı limit).
- Teslim Gecikmesi (DSU/ALOP): Teminatlı fiziksel hasar sonrası teslimat gecikmesinden kaynaklanan kâr/sözleşme cezası kayıpları.
Sigorta Bedeli, Limit ve Prim Belirleme
Poliçenin mali altyapısı, projenin karmaşıklığına ve risk yönetimi kalitesine göre belirlenir:
Sigorta Bedeli ve Muafiyet Mimarisi
- Sigorta Bedeli (SB): Sözleşme bedeli + değişiklik emirleri + donatım/malzeme (Mutabık Değer önerilir).
- Muafiyet: Gövde–makine–test–TPL için farklı yüzdesel veya sabit muafiyetler.
- Aşama Bazlı Limitler: Launch, sea trials, delivery seyri için özel alt limit ve şartlar belirlenir.
Prim Belirleyici Kritik Faktörler
- Proje Karmaşıklığı: Gövde materyali (çelik/kompozit), makine konfigürasyonu (hibrit/LNG) ve boy-en.
- Takvim ve Mevsimsellik: Proje süresi, kritik aşamaların (Launch/Sea Trials) mevsimsel risk pencereleri.
- Risk Yönetimi: Sıcak iş izin prosedürleri, yangın/güvenlik sistemleri ve tersanenin hasar geçmişi.
Risk Mühendisliği – İnşaat Alanında En İyi Uygulamalar
Hasar frekansını düşürmek ve poliçeyi korumak için hayati önem taşıyan uygulamalar:
İş Güvenliği ve Prosedürler
- Sıcak İş İzni: Kaynak/kesme için yazılı izin, yangın gözcüsü ve 60 dakika soğuma gözetimi.
- Lifting/Rigging: Kapasite hesapları, spreader–sapan sertifikaları ve rüzgâr limitlerine uyum.
- Launch Prosedürü: Hava–gelgit penceresi, acil durdurma ve kurtarma ekipleri hazır bekletme planı.
Dokümantasyon ve Kontrol
- Kalite Kayıtları: NDT raporları, klas/bayrak muayene formları ve NCR–CAPA kapanışlarının eksiksiz tutulması.
- LOTO (Kilitleme-Etiketleme): Elektrik–Gaz sistemlerinde test öncesi gaz ölçümleri ve enerji izolasyon prosedürleri.
- Güvenlik: Yakıt–boya depoları için ikincil sızdırmazlık, aydınlatma–kamera (CCTV) ve erişim kontrolü.
Hasar ve Tazmin Süreci – Adım Adım
-
Acil Emniyet ve Kayıt TutmaPersonel, yangın ve çevre güvenliğini sağlayın. Olay yerini izole edip, derhal fotoğraf–video, sıcak iş izinleri, gaz ölçüm logları ve vinç/kaldırma sertifikaları gibi tüm delilleri kaydedin.
-
İlk İhbar ve Survey AtamasıPoliçe no, proje adı, aşama (blok/launch/trials), olay tarihi–saati ve kısa açıklamayı sigortacıya bildirin. Sigortacı sörveyör atar (Joint Survey gerekebilir).
-
Maliyet Hesaplama ve KapanışTersane/alt yüklenici onarım proformaları ve tedarikçi lead-time belgeleri toplanır. Muafiyet–limit–özel klozlara göre tazmin hesabı yapılır. DSU varsa bekleme süresi sonrasında gelir kaybı ödenir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sea Trials, poliçede tanımlanan rota–hava penceresi–süre–manning şartlarına uyulması kaydıyla genellikle kapsamdadır. Teslim seyrini (Delivery Voyage) eklemek için ise (Bayrak/klas izinleri ve P&I düzeniyle uyumlu) ek kloz ve onaya ihtiyaç duyulur.
İnşaat Projeniz Risk Altında Kalmasın!
Tersane sahası, suya indirme ve deneme seyri risklerine karşı projenizin bütçesini ve teslim takvimini güvence altına alın. Tüm Builders' Risk teklifleri ve DSU/ALOP modülleri için bize ulaşın.
WhatsApp'tan Sorun