Nakliyat Aracısı Sorumluluk Sigortası (FFL)
Taşımayı organize eden lojistik operatörleri (Freight Forwarder, NVOCC) için mesleki hata, hatalı evrak, yanlış teslimat ve konvansiyonel hukuki sorumluluk risklerine karşı kapsamlı finansal güvence.
FFL Nedir?
Nakliyat Aracısı Sorumluluk Sigortası (FFL – Freight Forwarder’s Liability); taşımayı fiilen gerçekleştirmeyen ancak organize eden/akışını yöneten nakliyat aracıları, freight forwarder’lar, NVOCC ve lojistik operatörleri için tasarlanmıştır. Bu poliçe, taşıma, depolama ve lojistik hizmetleri sırasında müşteriye ve üçüncü kişilere karşı doğabilecek hukuki sorumluluk ile mesleki hata/ihmal (E&O) risklerini güvence altına alır.
Kapsamın Amacı
FFL, CMR, Hague-Visby, Montreal gibi uluslararası rejimlerle belirlenen sorumluluk limitleri çerçevesinde, aracının yanlış yönlendirme, hatalı rezervasyon, gecikme, evrak/doğru beyan hatası, yanlış teslim gibi profesyonel hatalarından kaynaklı taleplere karşı finansal koruma sağlar. Amacımız, çok taraflı lojistik zincirinde bilançonuzu ve itibarınızı korumaktır.
Kimler İçin Uygundur?
Lojistik zincirini yöneten ve operasyonel hatalara karşı sorumluluk üstlenen tüm organizasyonlar:
- Lojistik Operatörleri: Freight forwarder, NVOCC/OTA ve 3PL/4PL şirketleri.
- Taşıma Organizatörleri: Hava/deniz/karayolu/rail multimodal taşıma organizatörleri.
- Depolama/Dağıtım: Konsolidasyon, cross-dock ve depolama hizmeti veren firmalar.
- Gümrük/Evrak: Gümrük müşavirliği ve ithalat–ihracat operasyon desteği veren şirketler.
Hukuki Çerçeve ve Sözleşmeler
FFL, uluslararası konvansiyonlar ve forwarder'ın üstlendiği role göre şekillenir:
Sorumluluk Yapısı ve Konvansiyonlar
- Konvansiyonlar: Karayolunda CMR, denizyolunda Hague-Visby/Rotterdam, havayolunda Montreal gibi uluslararası rejimlerle uyumlu çalışır.
- Sözleşme Koşulları: FIATA/FONASBA şartları, forwarder’ın Genel İş Koşulları (GİK) ve düzenlenen HBL/HBW hükümleri poliçe kurgusunu belirler.
- SDR Limitleri: Pek çok rejimde tazminat SDR/kg/koli sınırlarına tabidir; poliçe limit mimarisi bu çerçevede tasarlanır.
Temel Kapsam
Nakliyat aracısının karşı karşıya kaldığı başlıca hukuki ve operasyonel riskler:
- Emtianın Zıya/Hasarı: Taşıma zinciri boyunca malın kaybı, hasarı veya eksilmesinden doğan hukuki sorumluluk.
- Yanlış Teslim / Non-Delivery: Yetkisiz kişiye teslim (Misdelivery), kaybolma veya teslim edilememe durumu.
- Gecikme Sorumluluğu: Konvansiyon ve sözleşme çerçevesinde sınırlı gecikme tazminatları.
- Mesleki Hata ve İhmal (E&O): Hatalı rezervasyon, yanlış rotalama, yanlış navlun hesaplaması, evrak deklare/HS kodu/VGM hataları.
- Hukuki Savunma Giderleri: Avukatlık, bilirkişi ve yargılama masrafları (genellikle limit dahilinde).
Genişletilmiş Teminat Modülleri (İsteğe Bağlı)
- NVOCC / House B/L Sorumluluğu: HBL düzenleyen ve "contracting carrier" gibi hareket eden forwarder’lar için hayati önem taşır.
- Depolama ve Bailee’s Liability: Cross-dock/depo operasyonlarında emanetçi sorumluluğu.
- Gümrük ve İdari Para Cezaları: Yanlış beyan ve evrak hatalarına bağlı ceza ve resimler için sınırlı teminat (dar kloz).
- Özel Emtia: Kıymetli, Reefer veya Tehlikeli Madde taşımaları için ön onay, beyan ve paketleme şartlı limitli kapsama.
- DIC/DIL: Fiili taşıyıcının rejim/limitleri üzerindeki farkların (Difference in Conditions/Limits) yönetilmesi.
Yaygın İstisnalar (Örnek)
FFL poliçelerinin doğası gereği, profesyonel sorumluluğu aşan riskler teminat dışı kalır:
- Ağır Kusur ve Hile: Kasıt, ağır ihmal, hile, zimmet ve kasıtlı usulsüz fiiller.
- Finansal Kayıp: Sırf gecikme kaynaklı salt finansal kayıp (fiziksel hasar veya konvansiyonel talep yoksa).
- Temel Kusurlar: Malın kendi ayıbı, yükleyenin kusurundan kaynaklanan yetersiz paketleme, normal fire.
- Sözleşmesiz Genişletme: Sözleşmesiz/izinsiz sorumluluk genişletmeleri veya taahhüt fazlası beyanlar.
- Kredi Riski: Fiili taşıyıcının iflası/ödeme aczi gibi kredi riski mahiyetindeki kayıplar.
- Ekstra Riskler: Savaş/grev/nükleer riskler (özel kloz alınmadıkça).
Limit, Muafiyet ve Agrega Yapısı
Poliçeniz, operasyonel hacminize ve risk iştahınıza göre esnek bir limit mimarisine sahiptir:
Limit ve Alt Limitler
- Limitler: Olay Başı Limit ve Yıllık Toplam Limit (Agrega) olarak belirlenir.
- Savunma Giderleri: Hukuki savunma masrafları "Limit İçi" veya "Limit Harici" olarak kurgulanabilir.
- Alt Limitler (Sublimit): Depolama, evrak hatası, gümrük cezaları, misdelivery, reefer gibi riskler için ayrı limitler tanımlanır.
- Muafiyet (Deductible): Dosya başı sabit veya yüzdesel muafiyet uygulanır; Mesleki Hata ve İhmal (E&O) dosyalarında farklılık gösterebilir.
Prim (Fiyat) Nasıl Belirlenir?
Prim hesaplaması, yalnızca taşınan yükün değerine değil, operasyonel karmaşıklığa ve risk yönetimi kalitenize bağlıdır:
- İş Hacmi: Yıllık TEU/ton/MAWB/HBL adedi ve gönderi sayısı.
- Hizmet Karması: Deniz/hava/kara oranları, depo, elleçleme ve özel emtia (reefer/tehlikeli madde) oranı.
- Sözleşme Metinleri: Kullanılan GİK/FIATA şartları ve sorumluluk sınırlama hükümleri.
- Hasar Geçmişi: Son 3–5 yıllık hasar frekansı, şiddeti ve rücu kabiliyeti.
Operasyon ve Uyum – En İyi Uygulamalar
Sorumluluk riskini en aza indirmek ve poliçenin tam kapsamını sağlamak için kritik adımlar:
Belgelendirme ve Prosedürler
- Genel İş Koşulları (GİK): Teklif/HBL üzerinde atıf yapın ve web sitenizde yayınlayın.
- HBL/AWB Disiplini: Koli adedi, HS kodu, INCOTERMS bilgileri çifte kontrol edilmeli.
- Depo SOP’leri: Cross-dock, sayım, RFID/seri numarası, CCTV ve giriş kontrol prosedürleri uygulanmalı.
Takip ve Sözleşme Yönetimi
- Yasal Bildirimler: VGM, AMS/ENS, e-manifesto ve cut-off saatlerine kesinlikle uyulmalı.
- Alt Sözleşmeler: Alt taşıyıcı, depo, terminal ile GİK’inize uyumlu sözleşme ve sigorta şartı oluşturun.
- Siber Güvenlik: EDI ve müşteri verileri için erişim yetki matrisi ve MFA (çok faktörlü kimlik doğrulama) kullanın.
Hasar ve Talep Yönetimi – Adım Adım
-
Olay Bildirimi ve TutanakKayıp/hasar/yanlış teslim/evrak hatasında derhal tutanak düzenleyin ve foto–video kayıt alın.
-
Evrak ve Delil ToplamaHBL/AWB/B/L, CMR, teslim evrakı, rezerv şerhi (varsa), depo kayıtları ve datalogger (reefer ise) verilerini toplayın.
-
Sigortacı İhbarı ve Rol AnaliziOlay özeti, üstlenilen rolünüz (acente/mukaveleli taşıyıcı) ve sözleşme metinleri ile sigortacınıza hızla ihbar edin.
-
Hukuki İnceleme ve RücuKusur, sorumluluk ve SDR sınırları analiz edilir. Ödeme sonrası alt taşıyıcı/line/terminal nezdinde süresinde rücu haklarının takibine başlayın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Evet. HBL düzenlediğinizde, hukuken “mukaveleli taşıyıcı” (contracting carrier) gibi sorumluluk üstlenirsiniz. Bu, fiili taşıyıcının sınırlarının ötesinde bir risk anlamına gelir. Bu nedenle, NVOCC/HBL klozunun FFL poliçenize eklenmesi şiddetle önerilir.
Hukuki Sorumluluğunuzu Güvenceye Alın
Lojistik organizasyonunuzda CMR, Hague-Visby ve Mesleki Hata (E&O) risklerini tek bir poliçede yönetmek için özel limitli teklif alın.
WhatsApp'tan Sorun