Kıymetli Nakliyat Sigortası

Yüksek değerli madenler, mücevherat, elektronik ve sanat eserleri gibi kıymetli emtianın yurt içi ve uluslararası taşınması sırasında hırsızlık, kaybolma ve hasarlanma risklerine karşı özel finansal koruma.

Kıymetli Nakliyat Sigortası Nedir?

Kıymetli Nakliyat Sigortası; yüksek hırsızlık ve ziya riski taşıyan altın, mücevherat, seçilmiş elektronik ve sanat eserleri gibi yüksek değerli emtianın yurt içi ve uluslararası taşınması sırasında maruz kalabileceği kaybolma, çalınma, hasarlanma ve operasyonel risklere karşı finansal koruma sağlayan özel bir nakliyat sigortası çözümüdür.

Özel Mimari

Klasik emtia sigortasına kıyasla, poliçe güvenlik garanti ve prosedürleri (security warranties) içerir ve TAPA/ISO gibi uluslararası standartlara dayalı, riski yukarıdan aşağıya yöneten özel bir mimariye sahiptir.

Kimler İçin Uygundur?

Riskli ve yüksek değerli yükleri düzenli olarak sevk eden, katı güvenlik kurallarına uyan tüm ticari işletmeler:

  • Mücevherat/Maden: Kıymetli maden rafinerileri, döviz ve mücevherat toptancıları.
  • Teknoloji: Elektronik, yarı iletken ve yüksek katma değerli bileşen üreticileri/ithalatçıları.
  • Lojistik: Yetkili zırhlı lojistik firmaları ve güvenlikli kurye hizmeti sunan işletmeler.
  • Perakende Zincirleri: Kuyumculuk, saat ve lüks aksesuar perakende zincirleri.
  • Sanat/Koleksiyon: Sanat galerileri, müzeler, koleksiyonerler ve fuar/sergi organizatörleri.

Kapsamın Temel Bileşenleri

Kıymetli nakliyat, genellikle en geniş kapsam olan Institute Cargo Clauses (A) esas alınarak düzenlenir, ancak ek özel hükümler içerir:

Geniş Kapsam ve Riskler
  • Transit Teminatı (ICC A Esaslı): Hırsızlık, gasp, non-delivery (teslim edilememe), kaybolma, kaza, yangın, devrilme, darbe ve doğal afetler (sel, fırtına, deprem).
  • Erişim Noktaları: Havalimanı, gümrük sahası, antrepo, fuar alanı, mağaza–depo arası iç transferler.
  • Ek Klozlar: Havayolu/denizyolu için rota ve ülke bazlı değerlendirilen Savaş/Grevlere Karşı Teminat (War ve SRCC).
  • Operasyonel Genişleme: Zırhlı araç, çift sürücü ve canlı takip şartlarına bağlı konvoy/eskort operasyonlarının kapsama alınması.

Güvenlik ve Operasyon Şartları (Security Warranties)

Poliçe teminatının devamı için güvenlik garanti maddelerine (warranty) uyum hayati önem taşır. Aksi takdirde teminat geçersiz kalabilir.

  • TAPA/ISO Uyum: Teslimat planı, rota onayı, riskli park yasağı, olay yönetim planı.
  • Taşıt Zorunlulukları: Değer eşiğine göre zırhlı araç veya sertifikalı kurye kullanımı.
  • Personel Disiplini: Çift sürücü, kontrollü mola politikası ve gizlilik protokollerine uyum.
  • Teknolojik Takip: GPS/Telematik (Canlı takip, geofence, panik butonu).
  • Kilit ve Mühür: Elektronik mühür, ISO konteyner mühürü ve çok noktalı kilitleme sistemleri.
  • Transfer Noktaları: Güvenli, aydınlatmalı, kameralı tesisler ve dark park yasağı.

Poliçe Türleri ve Program Mimarisi

Kıymetli nakliyat sigortası, operasyonel akışınıza göre farklı şekillerde kurgulanabilir:

Temel Program Türleri
  • Sevkiyat Bazlı Poliçe: Tekil ve çok yüksek değerli taşımalar için.
  • Açık Poliçe (Open Cover): Belirli süre içinde düzenli sevkiyatları otomatik kapsar.
  • Kapıdan Kapıya (Warehouse-to-Warehouse): Yükleme, ana taşıma, aktarma ve teslim zincirinde kesintisiz güvence.
Limit ve Esneklik
  • Vehicle/Conveyance Limit: Tek araç/gönderi üst sınırı.
  • Location Limit: Havalimanı, antrepo gibi ara bekleme noktaları limitleri.
  • Peak Season Klozu: Özel günlerde/yoğun dönemlerde limit artışları (+%25/+%50).

Değerleme, Limit ve Muafiyet

Değerleme ve Kayıt Esasları
  • Sigorta Bedeli: Malın değerine ek olarak maliyet + makul kâr (CIF/CIP + %10) veya sanat eserlerinde takdir değeri esas alınır.
  • Muafiyet (Deductible): Hırsızlık/soygun riskini yönetmek için dosya başı sabit/yüzdesel muafiyet uygulanır.
  • Emsal Çifte Kayıt: Elektronik ve mücevheratta seri numarası/IMEI bilgileri ile sevkiyat kayıtlarının eşleştirilmesi şiddetle önerilir.
Genişletilmiş Klozlar (İsteğe Bağlı)
  • Non-Delivery / Gizli Hırsızlık: Kısmi parti kaybı ve ayrıştırılamayan firelerde ispatlı genişleme.
  • Inside Job: Sıkı güvenlik ve soruşturma prosedürlerine bağlı olarak personel kaynaklı riskler için limitli teminat.
  • Sergi/Fuar Klozu: Gösteri/sergi süreleri, kurulum–söküm ve stand içi beklemeler dahil.
  • Brands & Labels / Pairs & Sets: Markalı ürünler ve set/parça bazlı değer kaybı kararları için özel hükümler.

Yaygın İstisnalar (Örnek)

Aşağıdaki durumlar, poliçenin güvenlik odaklı doğası gereği genellikle teminat dışı kalır:

  • Güvenlik Şartı İhlali: Onaylı rota dışı park, GPS'in kapatılması, kapı açık bırakma gibi ihlaller.
  • Ağır Kusur: Kasıt, alkollü/ehliyetsiz kullanım, evrakta sahtecilik.
  • İzlenemeyen Transfer: Belgesiz, izlenemeyen transfer ve kontrolsüz el değişimi.
  • Temel Kusurlar: Yetersiz paketleme, malın kendi ayıbı (inherent vice), normal fire.

Operasyon ve Risk Yönetimi – Kontrol Listesi

Kıymetli kargo taşımalarında risk yönetimini en üst düzeyde tutmak için:

Planlama ve Lojistik
  • Ön Risk Değerlendirmesi: Rota, sınır kapıları ve güvenli park noktaları önceden belirlenmeli.
  • Zırhlı/Refakat Planı: Değer eşiğine göre zırhlı araç veya eskort (refakat) kombinasyonu zorunludur.
  • Gizli Yükleme: Nötr araç, nötr koli ve yükleme penceresi gizlilik politikası uygulanmalı.
Takip ve Acil Durum
  • Telematik ve Alarm: Anlık konum, hız, duruş, kapı sensörü ve panik butonu sürekli izlenmeli.
  • Evrak Disiplini: Seri numarası/IMEI listesi ve tüm taşıma belgeleri eksiksiz tutulmalı.
  • Olay Yönetimi: Saldırı veya ihlal halinde araç kilitleme ve kolluk kuvvetleriyle koordinasyon planı hazır olmalı.

Hasar ve Bildirim Süreci – Adım Adım

  1. Olay Anı Güvenlik ve Kolluk Bildirimi
    Hemen emniyetli alana geçin, araç ve yük güvenliğini sağlayın ve derhal kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunun.
  2. Kritik Delil Toplama
    Olay yerinin foto/videosu, GPS logları, mühür durumu, seri/IMEI listeleri ve tüm kamera kayıtları hızla yedeklenir.
  3. Sigortacı İhbarı ve Ekspertiz
    Olay özeti ve güvenlik raporlarıyla (zırhlı/kurye) 7/24 sigortacıya bildirim yapın. Ekspertizin hızlıca atanmasını sağlayın.
  4. Zarar Azaltma ve Tazmin
    Hasar gören malları ayırma, yeniden paketleme gibi zarar azaltma işlemlerini uygulayın. Eksper raporu ve güvenlik şartlarına uyum analizi sonrası tazminat süreci başlatılır.

Prim (Fiyat) Nasıl Belirlenir?

Prim hesaplamasında, yükün değerinin yanı sıra alınan güvenlik önlemleri en önemli belirleyicidir:

  • Emtia Profili: Kıymetli maden, mücevher, elektronik/çip, sanat eserinin türü ve birim değeri.
  • Rota/Ülke Riski: Güzergâh üzerindeki hırsızlık risk seviyesi.
  • Güvenlik Mimarisi: Zırhlı araç, eskort, çift sürücü ve GPS sistemi kullanımı.
  • Hasar Geçmişi: İşletmenin geçmişteki hasar frekansı ve tedarik zinciri disiplin seviyesi.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kıymetli Nakliyat, yüksek değer ve hırsızlık riski taşıyan yükler için tasarlanmıştır. Güvenlik garantilerine ve katı operasyonel prosedürlere bağlı özel hükümler içerir; standart emtia (nakliyat) poliçesi bu seviyedeki riskleri karşılamada genellikle yetersiz kalır.

Değer eşiğine, rota ve ülke riskine göre değişmekle birlikte, yüksek değerli kargolar için çoğu programda zırhlı araç kullanımı veya eskort refakati zorunlu bir güvenlik şartıdır. Bu şartlar, aynı zamanda prim avantajı da sağlar.

Evet. Elektronik cihazlarda, kayıp durumunda tazminat sürecini hızlandırmak ve kanıtlamak için seri numarası/IMEI listesinin sevkiyat evraklarıyla eşleştirilmesi ve transferin kayıt altına alınması esastır. Ayrıca, dışarıdan anlaşılamaması için nötr paketleme önemlidir.

Evet. Poliçeye eklenen Fuar Klozu ile taşımacılık sürecinin yanı sıra, fuar alanındaki kurulum, söküm ve stant içinde sergilenme/bekleme süreleri de belirli limitler ve güvenlik şartları dahilinde teminat altına alınabilir.

Poliçede belirtilen Vehicle/Conveyance Limit (tek araç/sevkiyat limiti) aşılmamalıdır. Limit aşımı riski varsa, yükü bölmek ve ayrı araçlar ile bölünmüş konvoy halinde sevkiyat yapmak en güvenli yaklaşımdır.

Kıymetli Yükleriniz İçin Özel Teklif Alın

Yüksek değerli emtia (altın, mücevher, elektronik) taşıma operasyonlarınızı, en sıkı güvenlik şartlarına uygun, özel limit ve klozlar içeren poliçelerle güvence altına alın.

WhatsApp'tan Sorun